Nhân bản giọng nói rất tiện: chỉ với một đoạn mẫu ngắn, máy có thể đọc nội dung mới bằng giọng gần giống người đó, giúp bạn làm thêm nhiều nội dung bằng chính giọng mình mà không phải thu từng câu. Nhưng nó chỉ nên dùng với giọng của chính bạn hoặc giọng của người đã đồng ý rõ ràng, cần nói rõ với người nghe khi dùng, và bạn cũng nên giữ kỹ những đoạn giọng mẫu của mình.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số. Ở tập trước, mình có kể aigiongnoi.com có tính năng nhân bản giọng, và trang ghi rõ chỉ nhân bản giọng khi có quyền dùng đoạn ghi âm. Tập này mình nói kỹ vì sao dòng chữ nhỏ ấy lại quan trọng đến vậy.
Nhân bản giọng hợp với những việc gì?
Người làm nội dung bận rộn có thể viết kịch bản, rồi để máy đọc bằng giọng mình cho những tập phụ, những bản cập nhật nhỏ, giữ giọng chương trình đồng nhất.
Giáo viên có thể làm bài giảng âm thanh bằng chính giọng mình cho học trò nghe lại, mà không phải thu đi thu lại mỗi khi sửa một đoạn.
Người có nguy cơ mất giọng vì bệnh có thể lưu lại giọng mình khi còn khoẻ, để sau này vẫn nói được bằng một giọng gần với giọng thật. Đây là một trong những ứng dụng nhân văn nhất của công nghệ này.
Doanh nghiệp nhỏ có thể dùng giọng của chính chủ cửa hàng cho lời chào, lời hướng dẫn, tạo cảm giác gần gũi.
Điểm chung của tất cả những việc này: người có giọng là người muốn và cho phép giọng mình được dùng.
Vì sao phải có sự đồng ý?
Giọng nói gắn liền với một con người như gương mặt. Nghe giọng là người quen nhận ra ngay. Dùng giọng của ai đó để nói những điều họ không nói là mượn danh họ.
Một đoạn giọng nhân bản có thể bị dùng để nói những lời người đó không bao giờ nói: quảng cáo cho thứ họ không ủng hộ, phát ngôn sai sự thật, hay tệ hơn là lừa đảo người thân của họ.
Vì thế nguyên tắc rất đơn giản: chỉ nhân bản giọng của chính mình, hoặc của người đã đồng ý rõ ràng cho đúng mục đích đó. Đồng ý tốt nhất là bằng văn bản, nói rõ dùng vào việc gì, trong bao lâu.
Pháp luật nhiều nơi cũng bảo vệ quyền của mỗi người với hình ảnh, giọng nói của mình. Chi tiết thế nào, gặp trường hợp cụ thể bạn nên hỏi luật sư, nhưng tinh thần chung thì rõ: giọng của ai là của người đó.
Những việc tuyệt đối không nên làm
Không nhân bản giọng người nổi tiếng, nghệ sĩ, người có chức vụ để làm nội dung của mình, kể cả để đùa. Một đoạn giả giọng tưởng vui có thể lan ra ngoài ngữ cảnh và bị hiểu là thật.
Không nhân bản giọng người thân, bạn bè khi chưa hỏi họ, kể cả với ý tốt như làm quà bất ngờ. Hỏi trước một câu không làm mất bất ngờ bao nhiêu.
Không dùng giọng nhân bản của người đã mất khi gia đình họ chưa đồng ý. Đây là chuyện rất nhạy cảm, có người thấy an ủi, có người thấy đau lòng.
Và đương nhiên, không dùng giọng nhân bản để lừa ai đó tin rằng người thật đang nói. Đó không còn là chuyện đạo đức, mà có thể là chuyện pháp luật.
Nói rõ với người nghe
Khi nội dung của bạn dùng giọng nhân bản, kể cả giọng của chính bạn, hãy nói rõ. Một câu ngắn ở đầu hoặc cuối, hay một dòng trong phần mô tả là đủ.
Người nghe không phiền vì bạn dùng công nghệ. Họ phiền khi phát hiện ra mình đã bị để cho tưởng nhầm. Minh bạch giữ được lòng tin, mà lòng tin là thứ quý nhất của người làm nội dung.
Với những nội dung nhạy cảm như tin tức, sức khoẻ, tài chính, càng phải rõ ràng hơn. Người nghe cần biết ai thật sự đứng sau những lời nói đó.
Một số nền tảng cũng bắt đầu yêu cầu khai báo nội dung tạo bằng trí tuệ nhân tạo. Tập thói quen minh bạch từ bây giờ là đi trước một bước.
Giữ an toàn cho giọng của chính mình
Mặt kia của câu chuyện: giọng của bạn cũng có thể bị người khác nhân bản. Chỉ cần vài giây giọng nói công khai trên mạng là đủ làm mẫu.
Không cần quá lo lắng mà ngừng đăng nội dung, nhưng nên cẩn thận với những đoạn ghi âm giọng nói rõ, sạch, dài, đăng công khai không cần thiết, nhất là kèm thông tin cá nhân.
Quan trọng hơn là thống nhất với gia đình một cách kiểm tra khi có cuộc gọi lạ dùng giọng người thân xin tiền gấp. Mình sẽ nói kỹ chuyện này ở một tập sau trong chuyên mục.
Công nghệ nào cũng có hai mặt. Nhân bản giọng có thể giúp người mất giọng nói lại, giúp người bận rộn làm được nhiều hơn, và cũng có thể bị dùng để lừa. Dùng nó đúng cách, bạn được phần tốt mà không góp phần vào phần xấu.
Nếu bạn muốn thử nhân bản giọng của chính mình, hãy thu một đoạn mẫu ở nơi yên tĩnh, đọc rõ ràng, và đặt cho mình luật: giọng này chỉ dùng cho nội dung của mình, và luôn nói rõ với người nghe.
Câu hỏi thường gặp
Nhân bản giọng nói có vi phạm pháp luật không?
Nhân bản giọng của chính mình hoặc người đã đồng ý thường không có vấn đề. Dùng giọng người khác không được phép, nhất là để lừa đảo, quảng cáo hay xúc phạm, có thể vi phạm quyền của họ và pháp luật. Gặp trường hợp cụ thể nên hỏi luật sư.
Cần bao nhiêu giây giọng mẫu để nhân bản?
Tuỳ hệ thống, có nơi chỉ cần vài giây. Trên aigiongnoi.com, trang ghi khoảng ba tới năm giây. Mẫu càng rõ, càng ít tạp âm thì giọng nhân bản càng giống.
Có nên nhân bản giọng người thân đã mất không?
Đây là chuyện rất nhạy cảm. Nếu muốn, hãy hỏi ý kiến cả gia đình trước, vì có người thấy an ủi, có người thấy khó chịu. Và chỉ dùng trong phạm vi gia đình.
Làm sao biết một đoạn âm thanh là giọng thật hay giọng nhân bản?
Ngày càng khó phân biệt bằng tai. Hãy để ý nguồn đăng, xem người đó có thật sự nói điều này ở kênh chính thức không, và cẩn trọng với những đoạn giọng nói gây sốc, đòi hỏi hành động gấp.
Dùng giọng nhân bản của mình có cần nói với người nghe không?
Nên nói. Một dòng ngắn trong phần mô tả hoặc một câu trong tập là đủ để người nghe không cảm thấy bị để cho hiểu nhầm, và giữ lòng tin lâu dài.
