Học trò có thể dùng podcast để ôn bài nhẹ nhàng lúc đi đường, lúc nghỉ giữa giờ: những tập kể kiến thức thành chuyện về toán, vật lý, hoá học, sinh học, văn học, lịch sử, địa lý. Trong hệ có nhatoanhoc.com, nhavatly.com, nhahoahoc.com, nhavanhoc.com, nhasuhoc.com và nhiều chương trình khác, đều viết để đọc thành tiếng ngay từ đầu, câu ngắn, ví dụ đời thường.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số, chuyên mục nghe gì hôm nay. Tập này dành cho học trò, và cho cả bố mẹ đang tìm cách giúp con bớt căng thẳng với việc học. Mình nhắc trước: nghe không thay được giờ học trên lớp và làm bài tập. Nghe là để hiểu vì sao, để thấy môn học có duyên, và để ôn lại một cách nhẹ đầu.
Toán, lý, hoá: hiểu vì sao trước khi học thuộc
Nhiều bạn sợ toán, sợ lý, sợ hoá vì chỉ thấy công thức. Khi hiểu được vì sao người ta nghĩ ra công thức ấy, môn học bỗng dễ thở hơn.
nhatoanhoc.com là podcast toán học cho người thường và học trò ham toán: tư duy toán, những bài toán nổi tiếng và câu chuyện đằng sau, xác suất đời thường, cách học toán, thi học sinh giỏi. Phép tính đủ nhỏ để nghe mà nhẩm theo.
nhavatly.com kể vật lý của đời thường và bầu trời: chuyển động, điện, ánh sáng, âm thanh, nhiệt, thiên văn phổ thông. nhahoahoc.com kể hoá học của căn bếp, tủ thuốc, bàn trang điểm, kèm an toàn hoá chất trong nhà.
Cách nghe hợp nhất là nghe một tập liên quan tới bài vừa học trên lớp. Tối hôm đó mở vở ra, nhiều chỗ tự nhiên sáng ra.
Bạn nào thích khoa học nói chung thì có nhakhoahoc.com, khoa học kể cho người thường, và nhasinhhoc.com kể về sự sống từ tế bào tới cánh rừng.
Văn, sử, địa: những môn hợp nghe nhất
Văn, sử, địa là những môn nhiều chữ, nhiều chuyện, rất hợp để học bằng tai. Một sự kiện lịch sử được kể như chuyện dễ nhớ hơn nhiều so với đọc lướt trong sách.
nhasuhoc.com là podcast lịch sử kể cho người thường. nhakhaoco.com kể lịch sử từ hố đào khảo cổ, rất hợp với những bài về thời tiền sử, các nền văn hoá cổ trên đất Việt.
nhavanhoc.com giúp đọc hiểu tác phẩm, nhân vật, cách đọc một bài thơ, có cả tư liệu cho học sinh. Nghe một tập về tác phẩm sắp học, vào lớp bạn sẽ có nhiều điều để nói.
nhadialy.com kể địa lý bằng cơ chế: vì sao có mùa mưa mùa khô, vì sao đồng bằng sông Cửu Long màu mỡ, vì sao miền Trung hay bão. Hiểu cơ chế rồi thì không cần học thuộc lòng nhiều.
Học cách học, cách nghĩ
Ngoài từng môn, có những thứ giúp học tốt mọi môn: biết đọc sâu, biết tự đặt câu hỏi, biết lập luận cho chặt.
nhakhaiphong.com nói về giáo dục khai phóng và tự học: đọc sâu, tư duy phản biện, viết để nghĩ, học suốt đời, từ góc nhìn của người học. nhalyluan.com giúp nhận ra các kiểu ngụy biện, lập luận cho chặt, rất có ích cho bài văn nghị luận.
Bạn nào sắp vào đại học, hay đã là sinh viên muốn học tiếp lên cao, nhahocgia.com kể về đời sống học thuật và con đường sau đại học.
Những tập này không giúp bạn được điểm cao ngay ngày mai, nhưng thay đổi cách bạn học trong nhiều năm.
Một điều nhiều bạn không ngờ: biết cách học còn giúp bớt căng thẳng. Khi biết mình đang học theo một cách có lý do, có kế hoạch, thì kỳ thi bớt đáng sợ, vì nỗi sợ lớn nhất thường là cảm giác không biết bắt đầu từ đâu.
Nghe lúc nào cho hợp?
Lúc đi học về, đi bộ hay ngồi xe buýt, là lúc rất tốt để nghe một tập ngắn. Đạp xe thì chỉ nên nghe ở đường vắng, một bên tai, âm lượng nhỏ, và tuyệt đối không đeo tai nghe khi đi xe máy.
Giờ nghỉ giữa các buổi học thêm, thay vì lướt mạng, nghe mười phút một tập nhẹ giúp đầu óc đổi gió.
Không nên nghe trong lúc làm bài tập cần suy nghĩ. Hai việc sẽ tranh nhau sự chú ý.
Trước kỳ thi, nghe lại những tập về các bài mình hay quên là một cách ôn nhẹ. Nhưng đừng thay giờ làm đề bằng giờ nghe.
Một cách hay nữa là rủ một người bạn cùng nghe một tập rồi kể lại cho nhau nghe. Ai kể sai thì người kia sửa. Đó là cách ôn bài mà không thấy như đang ôn, và hai người đều nhớ lâu hơn.
Lời nhắn cho bố mẹ
Nếu con có vẻ chán học, bố mẹ thử cùng con nghe một tập về môn con ngại nhất, không phải để giảng bài, mà để cùng tò mò. Hỏi con thấy đoạn nào hay.
Đừng biến podcast thành một bài tập nữa, bắt con nghe rồi kiểm tra. Cứ để con tự chọn chương trình, tự chọn tập. Học vì tò mò bao giờ cũng bền hơn học vì bị bắt.
Và đừng so con với ai. Mỗi đứa trẻ học theo một cách, có đứa hợp đọc, có đứa hợp nghe, có đứa hợp làm.
Tuần này, bạn thử chọn một môn đang học, tìm một tập trong những chương trình trên, nghe trên đường về. Rồi tối đó mở vở ra, xem có gì khác không.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh có nên nghe podcast để học không?
Nên, như một cách bổ sung để hiểu sâu và ôn nhẹ, nhất là với văn, sử, địa và những câu chuyện khoa học. Nghe không thay được học trên lớp và làm bài tập.
Podcast toán học tiếng Việt có không?
nhatoanhoc.com là podcast toán cho người thường và học trò ham toán, nói về tư duy toán, bài toán nổi tiếng, xác suất, cách học và thi học sinh giỏi, với phép tính đủ nhỏ để nhẩm theo.
Nghe podcast khi làm bài tập có tốt không?
Không nên với bài tập cần suy nghĩ, vì sự chú ý bị chia ra. Hãy nghe lúc đi đường, lúc nghỉ, và để giờ làm bài tập được yên tĩnh.
Môn văn có podcast nào giúp không?
nhavanhoc.com giúp đọc hiểu tác phẩm, nhân vật và cách đọc thơ, có tư liệu cho học sinh. nhalyluan.com giúp lập luận chặt, có ích cho văn nghị luận.
Bố mẹ nên làm gì để con thích nghe học?
Nghe cùng con một tập về môn con ngại, hỏi con thấy đoạn nào hay, và để con tự chọn chương trình. Tránh biến việc nghe thành bài kiểm tra.
