Cuối tuần, cả nhà hợp nghe những tập kể chuyện gợi tò mò mà sau đó mọi người bàn được với nhau: khoa học cho trẻ, động vật và cây cối, các vùng đất và kỳ quan, lịch sử và khảo cổ, những chuyến đi. Trong hệ có mấy chương trình rất hợp kiểu nghe này, như nhabachoc.com, nhakhampha.com, nhadialy.com và nhasuhoc.com.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số, chuyên mục nghe gì hôm nay. Ở tập nghe cùng nhau, mình đã bàn vì sao cả nhà nên có một khoảng nghe chung. Tập này mình gợi ý cụ thể nghe gì, theo từng kiểu gia đình và từng kiểu cuối tuần.
Nhà có con nhỏ hay hỏi vì sao
Có những đứa trẻ hỏi suốt ngày: vì sao trời xanh, vì sao mèo kêu gừ gừ, vì sao lá rụng. Bố mẹ trả lời được vài câu, rồi bí.
nhabachoc.com là podcast khoa học cho trẻ em và bố mẹ nghe cùng. Mỗi tập trả lời một câu hỏi vì sao của trẻ, có thí nghiệm vui làm được ở nhà một cách an toàn, có chuyện các phát minh kể cho con. Giọng ấm, dễ hiểu, người lớn nghe cũng học được điều mới.
Gợi ý cách nghe: sáng thứ Bảy, sau bữa sáng, nghe một tập, rồi cả nhà làm thử thí nghiệm trong tập đó. Một buổi sáng như vậy con nhớ lâu hơn cả một buổi đi chơi khu vui chơi.
Con lớn hơn một chút, tò mò về sự sống, thì nhasinhhoc.com kể về tế bào, động vật, cây rừng, đa dạng sinh học Việt Nam bằng lời thường.
Nhà thích phiêu lưu bằng tai
Có những gia đình mê xem phim tài liệu về thiên nhiên, về các nước xa. Nghe cũng làm được điều đó, mà còn để trí tưởng tượng làm việc.
nhakhampha.com là podcast khám phá thế giới bằng tai nghe cho cả nhà: kỳ quan thiên nhiên, những vùng đất và phong tục lạ, động vật kỳ thú, những bí ẩn còn tranh luận được nói rõ là chưa có kết luận, kể như một bộ phim tài liệu.
Muốn hiểu sâu hơn về mặt đất mình đang sống, vì sao miền Trung hay lũ, vì sao miền Tây có mùa nước nổi, thì nhadialy.com kể địa lý bằng cơ chế cho người thường và học sinh.
Còn nhà nào có những đứa trẻ mê phiêu lưu, mê leo núi, mê hang động, nhathamhiem.com kể về những chuyến thám hiểm thật trong lịch sử và kỹ năng sinh tồn, luôn nói rõ những nguy hiểm và không khuyến khích liều.
Nhà thích chuyện xưa
Ông bà thích kể chuyện ngày xưa, con cháu thì thích nghe khi chuyện được kể hay. Lịch sử là chủ đề rất hợp cho ba thế hệ cùng nghe.
nhasuhoc.com là podcast lịch sử kể cho người thường, hợp để nghe rồi ông bà kể thêm những gì mình nhớ. nhakhaoco.com thì kể khảo cổ học từ hố đào: người ta xác định niên đại thế nào, những nền văn hoá cổ trên đất Việt, những hiện vật nói lên điều gì.
Hai chương trình này bổ sung cho nhau rất hay. Một bên kể chuyện từ sách sử, một bên kể chuyện từ lòng đất. Trẻ con thường mê phần khảo cổ vì nó giống như truy tìm kho báu.
Một cuối tuần thử nghe một tập khảo cổ, rồi đưa con đi bảo tàng gần nhà xem hiện vật thật. Bài học sẽ ở lại rất lâu.
Nhà sắp đi chơi xa
Cuối tuần đi chơi xa, trên xe vài tiếng đồng hồ là dịp lý tưởng để nghe chung. Thay vì mỗi đứa trẻ một màn hình, bật một tập qua loa xe.
dandulich.com của hệ là kinh nghiệm thực dụng cho người đi du lịch bình thường: lên kế hoạch, hành lý, đi cùng gia đình và trẻ nhỏ, người lớn tuổi, ăn gì ở đâu theo vùng Việt Nam, an toàn và sức khoẻ khi đi. Nghe trên đường đi chính là lúc thích hợp nhất.
Nếu đi về một vùng có nhiều di tích, nghe trước một tập nhasuhoc.com về vùng đó. Nếu đi biển, đi núi, nghe một tập nhadialy.com về địa hình nơi mình tới. Con đường tự nhiên thú vị hơn.
Nhớ tải sẵn trước khi đi để không phụ thuộc sóng khi qua đèo.
Một trò chơi nhỏ trên xe: trước khi nghe, mỗi người đoán một điều sẽ có trong tập, ai đoán trúng được chọn món ăn trưa. Trẻ con sẽ nghe chăm chú hơn hẳn, và người lớn cũng vui lây. Những chuyến đi có trò chơi như vậy thường là những chuyến cả nhà còn nhắc lại nhiều năm sau.
Nhà mê âm nhạc và nghệ thuật
Có những gia đình cuối tuần thích bật nhạc, đàn hát, đi xem triển lãm. Nghe về âm nhạc, nghệ thuật làm những buổi ấy sâu hơn.
nhaamnhac.com là podcast cho người yêu nhạc muốn nghe sâu hơn: lý thuyết giải thích bằng tai chứ không bằng công thức, nhạc cụ phương Tây và nhạc cụ dân tộc Việt, các thể loại, lịch sử âm nhạc. Nghe một tập về đàn bầu rồi cả nhà tìm nghe một bản đàn bầu, con sẽ nghe bằng đôi tai khác.
nhanghethuat.com kể chuyện thưởng thức nghệ thuật từ phía người xem: cách xem một bức tranh, đi bảo tàng, nghệ thuật truyền thống Việt. Nghe trước khi đi triển lãm, cả nhà sẽ biết nhìn vào đâu.
Cuối tuần này, bạn thử chọn đúng một chương trình hợp với nhà mình, nghe một tập chung, rồi hỏi nhau một câu. Nếu chưa biết bắt đầu, nhakhampha.com là lựa chọn mà hầu như lứa tuổi nào cũng thấy hay.
Câu hỏi thường gặp
Podcast nào trong hệ hợp cho trẻ em?
nhabachoc.com là podcast khoa học dành cho trẻ em và bố mẹ nghe cùng, trả lời những câu hỏi vì sao của trẻ. Trẻ lớn hơn có thể nghe nhakhampha.com, nhasinhhoc.com, nhadialy.com.
Ông bà và cháu nghe chung podcast gì?
Lịch sử và khảo cổ thường hợp với ba thế hệ, như nhasuhoc.com và nhakhaoco.com. Ông bà còn có thể kể thêm những gì mình nhớ sau khi nghe.
Đi du lịch nên nghe gì trên xe?
dandulich.com có nhiều kinh nghiệm thực dụng cho chuyến đi, còn nhasuhoc.com và nhadialy.com giúp hiểu thêm về nơi mình sắp tới.
Có podcast nào về âm nhạc cho người không biết nhạc lý không?
nhaamnhac.com giải thích âm nhạc bằng tai chứ không bằng công thức, hợp cho người yêu nhạc chưa học nhạc lý.
Nghe chung cuối tuần nên nghe bao lâu?
Một tập khoảng hai mươi tới ba mươi phút là vừa cho cả nhà. Trẻ nhỏ thì nên ngắn hơn. Quan trọng là để thời gian sau đó bàn với nhau.
