Không có loại tai nghe nào tốt nhất cho mọi lúc. Tai nghe nhét tai gọn nhẹ cho lúc đi lại, tai nghe chống ồn hợp nơi ồn như xe buýt, máy bay, tai nghe dẫn xương hợp lúc cần nghe tiếng xung quanh như chạy bộ, còn ở nhà thì một chiếc loa ngoài vừa thoải mái vừa tốt cho tai nhất. Chọn đúng loại cho đúng hoàn cảnh quan trọng hơn chọn món đắt nhất.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số. Mình sẽ không nêu tên hãng nào, vì ở đây mình chỉ quan tâm loại nào hợp với việc gì. Tập này giống một buổi ngồi phân loại đồ nghe trong nhà, để bạn biết lúc nào lấy cái nào.
Tai nghe nhét tai: gọn nhưng bít kín
Tai nghe nhét vào ống tai là loại phổ biến nhất, nhỏ, gọn, bỏ túi được, không dây thì càng tiện. Vì nằm trong ống tai, nó tự chặn được một phần tiếng ồn bên ngoài.
Cái lợi là riêng tư, dễ mang theo, hợp cho đi xe, đi bộ, nghe nơi công cộng. Cái hạn chế là bít kín ống tai, đeo lâu dễ bí ẩm, có người bị đau hoặc ngứa nếu đeo nhiều giờ.
Chọn kích cỡ đệm tai vừa với tai mình rất quan trọng. Đệm quá to gây đau, quá nhỏ thì lọt tiếng ra ngoài, làm mình mở to hơn. Phần lớn tai nghe có kèm vài cỡ đệm, thử hết để tìm cỡ vừa.
Loại này hợp với những quãng nghe vừa phải. Nếu bạn nghe cả ngày, nên xen kẽ với loại khác để tai được nghỉ.
Một lưu ý nhỏ với tai nghe nhét không dây là chuyện rơi mất. Đi xe máy mà tháo ra cầm tay, hay nhét vội vào túi áo, là cách nhanh nhất để mất một bên. Tập thói quen tháo ra là cất ngay vào hộp, vừa giữ đồ vừa giữ cho tai nghe sạch.
Tai nghe chống ồn: đồ bảo vệ tai trá hình
Tai nghe chống ồn chủ động có micro nhỏ thu tiếng ồn xung quanh rồi phát ra một âm ngược lại để triệt bớt nó. Nó làm tốt nhất với tiếng ồn đều đặn, trầm: tiếng động cơ xe buýt, tiếng máy bay, tiếng điều hoà.
Như đã nói ở tập giữ tai khoẻ, cái lợi lớn nhất của nó không phải sự yên tĩnh, mà là giúp mình nghe rõ ở âm lượng thấp hơn. Trên xe buýt ồn, không có chống ồn thì mình sẽ vô thức mở to.
Nhưng chống ồn cũng có mặt trái: nó cắt mình khỏi âm thanh xung quanh. Đi bộ ngoài đường, qua đường, ở nơi cần nghe cảnh báo thì rất nguy hiểm. Hầu hết loại này có chế độ cho tiếng bên ngoài lọt vào, hãy bật chế độ đó khi đi đường.
Và nhắc lại: tai nghe chống ồn thông thường không thay được đồ bảo hộ tai ở xưởng máy, công trường.
Tai nghe dẫn xương: nghe mà tai vẫn mở
Tai nghe dẫn xương đặt ở xương gò má, ngay trước tai, truyền rung động qua xương vào tai trong. Ống tai hoàn toàn để mở, mình vẫn nghe được tiếng xe, tiếng người như bình thường.
Loại này hợp cho chạy bộ, đạp xe trong công viên, làm việc ở nơi cần nghe xung quanh. Nhiều người đeo kính cũng thấy nó dễ chịu hơn tai nghe chụp.
Hạn chế là âm thanh không trầm và đầy như tai nghe nhét, ở nơi ồn thì khó nghe rõ. Bật to quá thì người bên cạnh cũng nghe được. Nó hợp với nghe nói chuyện, podcast, hơn là nghe nhạc kỹ.
Có một loại khác gần giống là tai nghe mở, đặt ngoài ống tai, cũng để tai thoáng và nghe được xung quanh. Cả hai đều là lựa chọn tốt cho đôi tai nếu bạn nghe nhiều giờ.
Tai nghe chụp tai: thoáng ống tai, hợp ngồi một chỗ
Tai nghe chụp lên hoặc trùm quanh tai không nhét vào ống tai, nên ống tai thoáng hơn. Với người hay bị đau, ngứa vì tai nghe nhét, đây là lựa chọn đáng thử.
Loại này thường cho âm thanh tốt, hợp để ngồi một chỗ nghe lâu: làm việc ở bàn, nghe sách nói trên ghế. Có loại có cả chống ồn.
Hạn chế là cồng kềnh, mùa nóng đeo lâu dễ bí mồ hôi, không tiện để nằm. Mang theo đi lại cũng không gọn như tai nghe nhét.
Nếu bạn làm việc ở văn phòng mở, nghe nhiều giờ mỗi ngày, một chiếc tai nghe chụp nhẹ, thoáng có khi là món đồ đáng đầu tư nhất cho đôi tai.
Với trẻ em, tai nghe chụp loại nhỏ có giới hạn âm lượng thường hợp hơn tai nghe nhét, vì dễ đeo đúng, khó làm đau tai, và bố mẹ nhìn vào là biết con đang đeo. Đi máy bay đường dài, đó cũng là món giúp con ngồi yên nghe truyện mà không phải mở to át tiếng động cơ.
Loa ngoài: lựa chọn bị quên nhiều nhất
Giữa bao nhiêu loại tai nghe, mình hay quên lựa chọn đơn giản nhất: không đeo gì cả, bật loa. Ở nhà một mình, trong bếp, ngoài vườn, loa ngoài là thứ tốt nhất cho tai.
Tai được thoáng hoàn toàn, âm thanh tản ra trong phòng nên dịu hơn, và mình vẫn nghe được mọi thứ xung quanh. Người trong nhà cũng có thể nghe cùng nếu muốn.
Chỉ cần nhớ phép lịch sự: đừng bật loa ở nơi công cộng, đừng bật to khi người khác đang nghỉ, đang học.
Vậy là gọn lại thế này: ở nhà thì loa, đi xe thì tai nghe nhét hoặc chống ồn, chạy bộ ngoài đường thì dẫn xương hoặc một bên tai, ngồi bàn lâu thì chụp tai. Hôm nay bạn thử nhìn lại xem mình đang dùng loại nào cho lúc nào, có chỗ nào nên đổi không.
Câu hỏi thường gặp
Tai nghe dẫn xương có tốt cho tai hơn không?
Nó để ống tai thoáng và cho nghe được xung quanh, nên dễ chịu hơn khi đeo lâu và an toàn hơn khi đi đường. Nhưng âm lượng to vẫn có thể hại tai trong, nên vẫn cần nghe vừa phải.
Tai nghe chống ồn có hại tai không?
Không hại, nó còn giúp bảo vệ tai vì bạn nghe rõ ở âm lượng thấp hơn trong nơi ồn. Có người thấy hơi khó chịu ở tai khi bật chống ồn mạnh, lúc đó có thể giảm mức chống ồn.
Chạy bộ nên dùng loại tai nghe nào?
Tai nghe dẫn xương hoặc tai nghe mở là lựa chọn an toàn vì vẫn nghe được xe cộ. Nếu dùng tai nghe nhét, chỉ đeo một bên và để âm lượng nhỏ.
Có nên dùng tai nghe rẻ tiền không?
Tai nghe rẻ vẫn dùng được nếu vừa tai và âm thanh rõ. Điều quan trọng là đệm tai vừa, không gây đau, và bạn không phải mở quá to mới nghe rõ.
Ở nhà có nên dùng tai nghe không?
Nếu ở một mình hoặc mọi người không phiền, loa ngoài tốt cho tai hơn. Dùng tai nghe ở nhà khi cần không làm phiền người khác, như lúc người nhà đang ngủ.
