Sáng đầu tuần, mỗi người hợp với một kiểu nghe khác nhau. Người làm chủ nên nghe một tập về chiến lược hay vận hành để chọn ra một việc cần sửa trong tuần. Người làm quản lý nghe về cách dẫn dắt con người. Người làm chuyên môn nghe về chính nghề của mình. Trong hệ có những podcast được làm đúng cho những buổi sáng như thế, như nhachienluoc.com, nhadieuhanh.com và nhaquantri.com.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số, và đây là chuyên mục nghe gì hôm nay. Mình không đọc cho bạn một danh sách dài. Mình sẽ kể về vài người đi làm rất quen thuộc ở Việt Nam, họ mở đầu tuần thế nào, và một tập nghe nào hợp với họ. Bạn thấy mình giống ai thì nghe thử chương trình đó.
Người chủ quán, chủ xưởng nhỏ: cần một việc để sửa trong tuần
Hình dung một chị chủ quán cơm ở đầu ngõ. Sáu giờ sáng thứ Hai, chị đi chợ, sơ chế, mở cửa. Đầu óc chị đầy những việc nhỏ: nhân viên nghỉ đột xuất, tiền điện tăng, khách quen dạo này ít ghé. Chị không có thời gian ngồi đọc sách quản trị.
Với chị, một tập hai mươi phút trong lúc nhặt rau là vừa. nhadieuhanh.com là podcast về vận hành doanh nghiệp nhỏ và vừa từ góc người điều hành: viết quy trình, giao ca, kho và tồn kho, nhà cung cấp, những con số cần nhìn mỗi ngày. Nghe một tập, chọn đúng một việc nhỏ để sửa trong tuần, như viết lại tờ giao ca cho rõ.
Nếu chị đang nghĩ tới chuyện lớn hơn như mở thêm điểm bán, đổi món, đặt lại giá, thì nhachienluoc.com nói về chiến lược cho người làm chủ: chọn sân chơi, khác biệt, định giá, kênh bán, những lựa chọn khó.
Người chủ xưởng nhỏ, chủ tiệm sửa chữa cũng hợp với hai chương trình này. Cái hay là chúng nói bằng ví dụ quán xá, cửa hàng Việt Nam, không phải ví dụ của những tập đoàn ở đâu đâu.
Người vừa lên làm quản lý: nghe để bớt lúng túng
Một anh nhân viên giỏi vừa được lên làm trưởng nhóm. Tuần đầu tiên anh mới hiểu: làm giỏi việc của mình khác hẳn với làm cho người khác làm tốt. Giao việc thế nào, nhắc nhở người lớn tuổi hơn ra sao, xử lý hai nhân viên giận nhau thế nào.
nhaquantri.com là podcast cho người làm quản lý con người trong doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam: từ nhân viên lên quản lý, giao việc và theo dõi, đánh giá và ghi nhận, những cuộc nói chuyện khó, họp một kèm một, xung đột trong nhóm.
Sáng thứ Hai trên đường đi làm, nghe một tập về đúng chuyện đang làm mình lo. Tới công ty, thử áp dụng một câu, một cách hỏi. Quản lý là một nghề học được, và học từng chút mỗi tuần là cách bền nhất.
Người đã làm quản lý lâu năm nghe cũng có ích, vì có những thói quen sai mình mang theo nhiều năm mà không ai nói.
Người bán hàng và người làm tiếp thị: nghe để có ý mới
Một cô gái bán hàng qua mạng, mỗi sáng thứ Hai ngồi lên kế hoạch đăng bài, phát trực tiếp cho cả tuần. Ý tưởng cạn dần, số người xem đứng yên.
nhabanle.com là podcast của người đứng tiệm và bán hàng qua mạng: mặt bằng, trưng bày, nhập hàng, giữ khách quen, bán qua mạng xã hội, phát trực tiếp, đóng gói giao hàng. Còn nhatiepthi.com nói về tiếp thị thực chiến cho doanh nghiệp nhỏ: hiểu khách hàng mục tiêu, thông điệp, nội dung, quảng cáo trên mạng, xuất hiện trên tìm kiếm và bản đồ.
Người buôn sỉ, làm đại lý thì có nhabanbuon.com, nói về nguồn hàng, giá sỉ, chiết khấu, công nợ gối đầu, chợ đầu mối, kho và vận chuyển. Ít ai nói về nghề đứng giữa xưởng và tiệm này một cách kỹ như vậy.
Gợi ý của mình: mỗi tuần nghe một tập, ghi ra đúng một ý thử làm. Tiếp thị không phải chuyện nghe nhiều mà là chuyện thử nhiều.
Người làm số liệu, người làm kỹ thuật: nghe để nghĩ thoáng hơn
Người làm kế toán, làm báo cáo, làm phân tích thường bắt đầu tuần bằng một đống số. Đôi khi họ cần một góc nhìn khác về chính những con số ấy: số nào đáng tin, biểu đồ nào đang nói dối, khảo sát nào có vấn đề.
nhaphantich.com là podcast đọc số và phân tích cho người kinh doanh nhỏ và vừa: báo cáo tài chính, hoà vốn, số liệu bán hàng, khảo sát, bẫy thống kê. Muốn hiểu những chuyện lớn hơn như lãi suất, lạm phát, tỷ giá tác động tới việc kinh doanh ra sao thì có nhakinhte.com, kinh tế học kể cho người thường.
Người lập trình có nhalaptrinh.com, kể cách người viết mã nghĩ và làm: đọc mã người khác, gỡ lỗi, viết mã dễ đọc, làm việc trong đội. Người làm sản phẩm số có nhaphattrien.com, nói về khám phá nhu cầu, làm bản đầu, ra mắt và đo lường.
Những tập này hợp nghe buổi sáng khi đầu óc còn tươi, hơn là buổi tối đã mệt.
Một tuần, một tập, một việc
Nhìn chung, buổi sáng đầu tuần không cần nghe nhiều. Một tập vừa quãng đường đi làm, hoặc vừa lúc dọn hàng, là đủ.
Điều quan trọng là nghe xong làm gì. Mình gợi ý một thói quen nhỏ: sau khi nghe, ghi vào sổ hoặc điện thoại đúng một câu, tuần này mình thử làm gì. Thứ Sáu nhìn lại xem đã làm chưa.
Nếu bạn là người làm nghề tay nghề cao, thợ giỏi, kỹ thuật viên, nhachuyenmon.com của hệ nói về con đường trở thành người giỏi nghề, luyện tay nghề có chủ đích, người thầy và học việc, giữ chuẩn khi làm thuê và khi tự làm. Nghe sáng thứ Hai cũng rất hợp.
Sáng mai, trước khi ra khỏi nhà, bạn thử chọn một trong những chương trình trên, đúng với vai của mình, tải sẵn một tập. Một tuần bắt đầu bằng một ý hay thường đi khác với một tuần bắt đầu bằng lướt tin.
Câu hỏi thường gặp
Người làm chủ quán nhỏ nên nghe podcast nào trong hệ?
nhadieuhanh.com hợp với chuyện vận hành hằng ngày như quy trình, giao ca, kho, nhà cung cấp, còn nhachienluoc.com hợp khi bạn cần nghĩ chuyện lớn như định giá, mở rộng, khác biệt.
Mới lên làm quản lý thì nghe gì?
nhaquantri.com nói về đúng những việc người mới làm quản lý gặp: giao việc, đánh giá, nói chuyện khó, xung đột trong nhóm, bằng ví dụ ở doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.
Bán hàng qua mạng có podcast nào hợp không?
nhabanle.com nói về vận hành cửa hàng và bán qua mạng xã hội, phát trực tiếp, sàn thương mại điện tử, còn nhatiepthi.com nói về tiếp thị thực chiến cho doanh nghiệp nhỏ.
Nghe podcast buổi sáng có giúp làm việc tốt hơn không?
Nó giúp nếu bạn chọn đúng chủ đề và biến một ý nghe được thành một việc làm thử trong tuần. Nghe nhiều mà không làm gì thì ít tác dụng.
Một tập podcast buổi sáng nên dài bao lâu?
Vừa quãng đường đi làm hoặc lúc dọn hàng là hợp, thường khoảng mười lăm tới ba mươi phút. Nghe trọn một tập giúp bạn nắm được ý chính để mang vào ngày làm việc.
