Khi chạy bộ hay tập thể dục cường độ cao, nhạc có nhịp hợp với bước chân giúp bạn giữ đà và đỡ mệt hơn, còn khi đi bộ thong thả thì một tập kể chuyện là bạn đồng hành rất hợp. Dù nghe gì, ra đường thì luôn để một bên tai nghe được xung quanh, giữ âm lượng vừa phải và tạm dừng khi qua đường.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số. Sáng sớm quanh hồ, công viên ở các thành phố Việt Nam bây giờ rất đông người đi bộ, chạy bộ, và không ít người đeo tai nghe. Tập này mình bàn chuyện nghe gì cho buổi tập vui hơn, hiệu quả hơn, mà vẫn an toàn.
Vì sao nghe khi tập lại làm mình bớt mệt?
Khi chạy, cơ thể liên tục gửi tín hiệu mệt: thở gấp, chân nặng, tim đập nhanh. Nếu đầu óc không có gì khác để chú ý, mình sẽ cảm nhận rõ từng tín hiệu ấy, và quãng đường như dài ra.
Âm thanh kéo một phần sự chú ý ra khỏi cảm giác mệt. Không phải mệt biến mất, mà mình bớt để ý tới nó. Nhiều người thấy một buổi chạy có nhạc trôi nhanh hơn hẳn buổi chạy im lặng.
Nhạc có nhịp đều còn giúp bước chân tự khớp theo. Bước chân đều thì hơi thở đều, cơ thể đỡ lãng phí sức. Đó là lý do nhiều buổi thể dục nhịp điệu luôn có nhạc.
Tuy vậy, nếu bạn đang tập với huấn luyện viên hoặc cần nghe cơ thể để tránh chấn thương, đôi khi tập không nghe gì lại tốt hơn. Biết lúc nào nên nghe cũng quan trọng như biết nghe gì.
Chọn theo cường độ: nhạc hay chuyện?
Một quy tắc dễ nhớ: cường độ càng cao thì nội dung càng nên đơn giản. Chạy nhanh, tập nặng, hơi thở dồn dập thì đầu óc không còn sức theo một câu chuyện. Nhạc có nhịp mạnh là hợp nhất.
Chạy chậm, đạp xe nhẹ, đi bộ nhanh thì đầu óc vẫn còn rảnh. Lúc này nghe một tập podcast, một chương sách nói rất hợp. Bạn vừa tập, vừa học thêm được điều gì đó.
Đi bộ thong thả buổi tối, đi bộ sau bữa ăn là lúc lý tưởng để nghe những tập dài, kể chậm. Nhiều người đi bộ bốn mươi phút mỗi tối và coi đó là giờ nghe sách riêng của mình.
Bạn cũng có thể kết hợp: khởi động bằng một tập kể chuyện, vào phần chạy nhanh thì chuyển sang nhạc, rồi lúc giãn cơ lại nghe tiếp câu chuyện.
Nghe khi chạy ngoài đường phải giữ an toàn thế nào?
Chạy trên vỉa hè, ven đường, qua những ngõ có xe máy là chuyện rất bình thường ở thành phố mình. Đó cũng là lý do tai nghe phải được dùng cẩn thận hơn so với chạy trong phòng tập.
Cách an toàn nhất là chỉ đeo một bên tai, hoặc dùng loại tai nghe không bịt kín tai, để vẫn nghe được còi xe, tiếng người gọi. Âm lượng để ở mức nghe rõ lời nhưng vẫn nghe được tiếng bước chân của chính mình.
Khi qua đường, khi đi qua đoạn đông xe, tạm dừng nội dung. Mấy chục giây ấy không làm buổi tập kém đi, nhưng làm bạn an toàn hơn nhiều.
Chạy sớm hoặc tối ở chỗ vắng, nhất là với chị em phụ nữ, nên tránh đeo cả hai tai. Biết được ai đang tiến lại gần mình là một lớp bảo vệ quan trọng.
Đừng để buổi tập thành buổi lướt điện thoại
Một cái bẫy rất hay gặp là mang điện thoại theo để nghe, rồi cứ vài phút lại lấy ra đổi bài, xem tin nhắn, chụp ảnh. Buổi tập bị cắt vụn, nhịp tim lên xuống thất thường.
Cách tránh là chuẩn bị danh sách nghe trước, đủ dài cho cả buổi. Bật lên rồi cất điện thoại vào túi hoặc đai chạy, không lấy ra cho tới khi xong.
Có thể bật chế độ không làm phiền trong giờ tập. Tin nhắn chờ được bốn mươi phút. Còn nếu có việc thật sự gấp, người ta sẽ gọi, và bạn vẫn nghe được.
Coi giờ tập là giờ của riêng cơ thể và đôi tai mình, bạn sẽ thấy nó có ích hơn nhiều. Sau vài tuần, chính sự liền mạch ấy làm bạn mong tới giờ tập, thay vì coi nó là một việc phải làm cho xong.
Gợi ý nghe cho từng kiểu buổi tập
Đi bộ buổi sáng cùng bố mẹ lớn tuổi, bạn có thể bật một tập qua loa nhỏ cầm tay, âm lượng thấp, để cả hai cùng nghe và bàn với nhau. Một tập lịch sử của nhasuhoc.com hay một tập về các vùng đất của nhadialy.com thường là đề tài nói chuyện rất vui.
Chạy bộ một mình buổi tối, một chương sách nói về sức khoẻ tinh thần, về công việc giúp đầu óc vừa vận động vừa được sắp xếp lại.
Tập thể dục tại nhà trong phòng kín thì không cần lo chuyện xe cộ, có thể đeo cả hai tai, nghe nhạc mạnh cho phần cường độ cao.
Ngày mai trước khi ra hồ, bạn thử chọn sẵn một tập vừa đúng thời gian đi bộ của mình, cất điện thoại vào túi và cứ thế đi. Một tuần sau, có khi bạn đã nghe xong cả một cuốn sách.
Câu hỏi thường gặp
Chạy bộ nên nghe nhạc có nhịp thế nào?
Nhạc có nhịp gần với tốc độ bước chân của bạn sẽ giúp bước đều hơn. Bạn có thể thử vài bài, chọn những bài mà chân tự nhiên muốn bước theo, không cần tính toán chính xác.
Đeo tai nghe khi chạy có hại tai không?
Không hại nếu âm lượng vừa phải và không đeo quá lâu. Khi chạy, mồ hôi có thể đọng trong tai, bạn nên lau tai nghe sau mỗi buổi và để tai khô thoáng.
Đi bộ nghe podcast có giảm hiệu quả tập không?
Với đi bộ nhẹ thì gần như không, nhiều người còn đi được lâu hơn vì đỡ chán. Chỉ cần chú ý đừng để câu chuyện làm mình chậm lại quá mức so với nhịp đi bộ mình muốn.
Có nên chạy bộ không nghe gì cả không?
Có, thỉnh thoảng rất nên. Chạy im lặng giúp bạn nghe hơi thở, nghe cơ thể, nhận ra sớm khi có chỗ đau bất thường, và cho đầu óc những khoảng trống để nghĩ.
Người lớn tuổi đi bộ có nên đeo tai nghe không?
Nếu đi ở nơi có xe cộ, nên dùng loa nhỏ âm lượng thấp hoặc chỉ một bên tai để vẫn nghe được xung quanh. Đi cùng người khác và nghe chung cũng là cách an toàn và vui.
