Thỉnh thoảng đeo tai nghe khi ngủ thường không sao nếu âm lượng nhỏ, tai nghe sạch và mềm. Nhưng nếu đêm nào cũng đeo suốt nhiều giờ, tai có thể bị bí và ẩm, bị đau vì tai nghe đè khi nằm nghiêng, ráy tai dễ bị đẩy sâu vào trong, và nguy cơ viêm tai cao hơn. Vì thế, khi có thể, nên ưu tiên loa đặt xa giường, hoặc hẹn giờ tắt rồi tháo tai nghe ra.
Chào bạn, đây là Phát Thanh Số. Câu hỏi này mình nhận được khá nhiều, từ những người ở phòng trọ ghép, ngủ chung với người ngáy, hay đơn giản là thích nghe chuyện cho tới khi ngủ. Mình sẽ nói rõ những điều nên lưu ý, nhưng nhắc trước: nếu tai bạn đang đau hay có dấu hiệu lạ, hãy đi khám bác sĩ tai mũi họng chứ đừng chỉ nghe podcast.
Chuyện gì xảy ra với tai khi đeo tai nghe cả đêm?
Ống tai của mình cần thoáng khí. Tai nghe nhét kín bịt ống tai lại nhiều giờ liền, hơi ẩm và hơi ấm bị giữ bên trong. Môi trường ấm ẩm như vậy dễ cho vi khuẩn, nấm phát triển hơn bình thường.
Ráy tai vốn tự đi ra ngoài một cách tự nhiên. Tai nghe nhét liên tục có thể đẩy ráy vào sâu hơn, lâu ngày dồn lại thành nút, làm nghe kém hoặc cảm giác đầy tai.
Khi nằm nghiêng, tai nghe bị đè giữa tai và gối, ép vào sụn tai nhiều giờ. Sáng dậy thấy tai đau, ê là chuyện nhiều người gặp.
Không phải ai đeo cũng bị những chuyện này. Nhưng đeo càng thường xuyên, càng lâu, khả năng gặp càng cao.
Thêm một chuyện ít ai để ý: tai nghe không dây đeo cả đêm thường hết pin vào lúc nào đó, phát ra tiếng báo pin yếu ngay sát tai. Không ít người kể họ giật mình tỉnh giấc lúc ba giờ sáng chỉ vì tiếng tít tít nhỏ xíu ấy, rồi nằm mãi không ngủ lại được.
Âm lượng lúc ngủ phải thật nhỏ
Khi tỉnh, mình tự nhận ra nghe quá to và vặn nhỏ lại. Khi ngủ, mình không còn kiểm soát được. Nếu một đoạn quảng cáo hay đoạn nhạc to bật lên, tai phải chịu nó ngay sát màng nhĩ.
Vì vậy trước khi ngủ, để âm lượng nhỏ hơn hẳn lúc nghe ban ngày. Nhỏ tới mức phải chú ý mới nghe rõ.
Nhiều điện thoại có tính năng giới hạn âm lượng tối đa cho tai nghe. Bật giới hạn đó lên là một lớp bảo vệ cho cả những đêm bạn ngủ quên.
Hẹn giờ tắt cũng quan trọng gấp đôi khi dùng tai nghe. Âm thanh dừng rồi thì ít nhất tai không phải nghe thêm nhiều giờ nữa.
Nếu cần đeo thì chọn loại nào?
Nếu bạn ở phòng trọ ghép, ngủ cạnh người không muốn nghe, hay cần che tiếng ngáy, tai nghe có khi là lựa chọn duy nhất. Lúc đó hãy chọn loại phù hợp hơn cho giấc ngủ.
Loại nhỏ, mềm, nằm gọn trong tai, không có phần nhô ra cứng sẽ ít cấn khi nằm nghiêng. Có những loại băng đô vải có loa mỏng bên trong, nằm ngoài tai, không nhét vào ống tai, nhiều người thấy dễ chịu hơn.
Loại tai nghe chụp to thì không hợp để ngủ, vì nằm nghiêng sẽ rất khó chịu và đè lên tai.
Dù chọn loại nào, hãy lau sạch phần tiếp xúc với tai thường xuyên, thay đệm tai khi cũ, và đừng dùng chung tai nghe với người khác.
Những cách thay thế tai nghe khi ngủ
Nếu ngủ một mình, loa đặt cách giường vẫn là lựa chọn tốt nhất cho tai. Âm lượng nhỏ, hẹn giờ tắt, tai thoáng hoàn toàn.
Nếu ngủ chung với người thân, có thể thoả thuận dùng chung một âm thanh nền nhẹ cả hai đều chịu được, như tiếng mưa nhỏ, thay vì mỗi người một tai nghe.
Nếu mục đích là chặn tiếng ồn chứ không phải nghe gì, nút tai chống ồn bằng xốp mềm là đồ chuyên dụng hơn. Nhưng cũng nên vệ sinh và thay thường xuyên.
Bạn cũng có thể chuyển thói quen nghe sang trước khi lên giường: nghe một tập lúc ngồi trên ghế, tắm xong, rồi lên giường trong yên tĩnh.
Nhiều người thử cách này vài tuần thì thấy không còn cần âm thanh lúc nằm xuống nữa. Cái họ cần thật ra không phải tai nghe, mà là một nghi thức nhẹ nhàng báo cho cơ thể rằng ngày đã hết, và nghi thức ấy làm ở đâu cũng được.
Dấu hiệu nào cần đi khám?
Nếu bạn thấy tai đau kéo dài, ngứa nhiều trong ống tai, chảy dịch, có mùi lạ, hoặc nghe kém đi, đó là dấu hiệu cần đi khám bác sĩ tai mũi họng. Đừng tự ngoáy tai hay tự nhỏ thuốc khi chưa có chỉ định.
Nếu bạn có cảm giác đầy tai, nghe như bị bịt, có thể là nút ráy tai. Bác sĩ có cách lấy ra an toàn, tự lấy bằng tăm bông dễ đẩy ráy vào sâu hơn.
Ù tai kéo dài, nghe tiếng rít trong tai cả khi không có âm thanh gì, cũng là lý do nên đi khám để biết nguyên nhân.
Trong thời gian tai có vấn đề, tạm dừng đeo tai nghe, dùng loa ngoài nếu cần nghe. Tai khoẻ rồi mới quay lại, và lần này đeo ít hơn.
Câu hỏi thường gặp
Ngủ đeo tai nghe có bị điếc không?
Đeo tai nghe với âm lượng nhỏ không gây điếc. Nguy cơ tổn thương thính lực đến từ việc nghe quá to trong thời gian dài. Khi ngủ khó kiểm soát âm lượng, nên giới hạn mức tối đa và hẹn giờ tắt.
Đeo tai nghe ngủ mỗi đêm có sao không?
Có thể làm tai bí ẩm, đẩy ráy tai vào sâu và tăng nguy cơ viêm tai nếu đeo nhiều giờ. Nếu buộc phải dùng mỗi đêm, chọn loại mềm, giữ sạch và tháo ra khi đã ngủ nếu được.
Vì sao sáng dậy hay bị đau tai sau khi đeo tai nghe?
Thường là do tai nghe bị đè giữa tai và gối khi nằm nghiêng, ép lên sụn tai nhiều giờ. Chọn loại nhỏ, mềm, hoặc chuyển sang loa ngoài sẽ giảm đau.
Bao lâu nên vệ sinh tai nghe một lần?
Nên lau phần tiếp xúc với tai thường xuyên, càng hay dùng thì càng nên lau thường. Dùng khăn mềm hơi ẩm, để khô hẳn trước khi cất vào hộp sạc.
Trẻ em có nên đeo tai nghe khi ngủ không?
Không nên. Tai trẻ nhạy và trẻ khó tự điều chỉnh âm lượng. Nếu trẻ muốn nghe truyện trước khi ngủ, dùng loa đặt xa, âm lượng nhỏ và hẹn giờ tắt.
